Η ρεμπέτικη ιστορία

Όταν ήταν φοιτητής ήταν «Ροκάς», σήμερα έχει ήδη στο ενεργητικό του αμέτρητες ώρες μελέτης, έρευνας, ενασχόλησης κι αναζήτησης στην ιστορία του ρεμπέτικου τραγουδιού. Ο Πάνος Σαββόπουλος γνωρίζει τον χώρο του ρεμπέτικου τραγουδιού, όσο λίγοι στη χώρα μας.

Άρχισα να ακούω παλιά λαϊκά και παλιούς δίσκους γραμμοφώνου και μου πήραν την ψυχή. Εγώ δεν καταγόμουν από καμιά οικογένεια που άκουγε ρεμπέτικα τουναντίον, όμως αυτά μου άρεσαν πάρα πολύ, άρχισα να μαζέυω δίσκους, μουσικές, έφυγα στη Σουηδία και έκανα εκπομπές στο ραδιόφωνο με αναφορά στα ρεμπέτικα, έτσι έγινε η αρχή…

Θεωρεί ότι ο αυτοκράτορας, ο Μπαχ της ελληνικής λαϊκής μουσικής, είναι ο Μάρκος Βαμβακάρης, αυτός μετ έπλασε, όπως λέει, το μικρασιατικό τραγούδι σε ρεμπέτικο με τους μπαγλαμάδες. Αυτός ήταν τα θεμέλια και το ισόγειο του μεγάλου οικοδομήματος που λέγεται ρεμπέτικο, το σκελετό τον έβαλε ο Βασίλης Τσιτσάνης και μετά ο Μιτσάκης, ο Παπαϊωάννου, ο Μπαγιαντέρας, ο Χατζηχρήστος, ο Χιώτης, ο Καλδάρας, ένας μεγάλος θίασος ανθρώπων.

«Οι γυναίκες απουσιάζουν από τον κόσμο του ρεμπέτικου τραγουδιού;» ρωτάμε τον κ. Σαββόπουλο για να τον ακούσουμε να απαντά: « Όχι, είναι παρούσες, σαν ερμηνεύτριες. Το χαρακτηριστικό του ρεμπέτικου τραγουδιού, το 1930 είναι ότι ο δημιουργός ήταν συνθέτης, στιχουργός, μπουζουκτσής και τραγουδιστής, τα έκαναν όλα! Γιατί έτσι εκφραζόταν καλύτερα».

Τα ρεμπέτικα σε σχέση με τα ελαφρά τραγούδια ήταν, όπως υποστηρίζει ο κος Σαββόπουλος, ρεπορτάζ αυτοβιογραφικά. «Οι ρεμπέτες ήταν ρεπόρτερ, τα τραγούδια τους ήταν κανονικά ρεπορτάζ. Έγραφαν για τη ζωή και τον τρόπο που ζούσαν ιεροκρυφίως, δεν ήταν εγκληματίες, διέφεραν από την αστική τάξη, τους υποκριτές που τους κοίταζαν μέσα από τις γρίλιες με ζήλια. Οι ρεμπέτες περιέγραφαν τον εαυτό τους».
«Τη δεκαετία του 30 η αστυνομία κυνηγούσε «κουμμουνιστάς, ρεμπέτας και χασικλίδας» θα έπρεπε να είσαι ηλίθιος για να το κάνεις αυτό, ενώ υπήρχαν εγκληματίες και κλέφτες. Ζήλευαν. Αυτοί που περνούσαν καλύτερα ήταν οι ρεμπέτες. Εκτός Ελλάδας παίζεται το ρεμπέτικο τραγούδι κι αυτό δεν είναι τυχαίο» δηλώνει ο ακούραστος ερευνητής. Ερωτηθείς δεν για την ομιλία του Μάνου Χατζιδάκι για το ρεμπέτικο σπεύδει να σημειώσει: «Ο Χατζιδάκις είδε ότι το ρεμπέτικο ήταν αγνό, ότι καταγόταν από τη δημοτική μουσική, τη βυζαντινή μουσική και διέγνωσε ότι συνδυάζει μια αρμονία στην κίνηση, στον λόγο και στη μουσική και μορφολογικά θυμίζει αρχαία τραγωδία.»

Σήμερα υπάρχει ρεμπέτικη δημιουργία; ρωτάμε τον κο Σαββόπουλο για να τον ακούσουμε να απαντά: «Δεν μπορεί να πει κανείς ότι υπάρχει ρεμπέτικη δημιουργία. Θα σας ρωτούσα: Υπάρχει σήμερα ανέγερση νέου Παρθενώνα; Αυτό τελείωσε, αλλά μπορεί το ρεμπέτικο να εμπνέει περισσότερο με τη μουσική του, αλλά και το είδος των στίχων του. Γιατί δεν γράφονται σήμερα τραγούδια για την Κρίση που περνάμε; Ο Μάρκος έγραψε: «Όσοι γίνουν Πρωθυπουργοί όλοι θα πεθάνουν, τους κυνηγάει ο λαός από τα καλά που κάνουν.» Δεν ήταν μέσα στο σύστημα, δεν είχαν κονέ, τα έγραφαν όλα στα παλιά τους τα παπούτσια γι αυτό και οι ρεμπέτες ως «ρεπόρτερ» είναι πολύ πιο αξιόπιστοι από τις εφημερίδες της εποχής, έλεγαν τα πράγματα όπως είναι».

Απάντηση