Μια ιστορία της Κομοτηνής…

Του Γιάννη Σωτηριάδη…

Το κατάστημα στη φωτογραφία δεν είναι γιαχανάς {σισαμελαιοτριβείο} ………. Είναι “καλλιτεχνικό” παπλωματάδικο μάστορα Μικρασιάτη απο την Κιουτάχεια το οποίο λειτουργούσε μέχρι τα μέσα της 10ετίας του ‘70 με μαστόρους τους δύο γιούς του.

Στην οδό Ιωαννίνων λειτουργούσαν τρεις γιαχανάδες και ένας στην οδό Κανάρη. Στην Ιωαννίνων ήταν του Παπανικόλα, ο οποίος παράγει και τώρα, το 2016 προϊόντα από σουσάμι.

Σήμερα τον γιαχανά Παπανικολάου τον λειτουργούν τα ανίψια του και τα παραγόμενα προϊόντα είναι γνωστά σε όλη την Ελλάδα για την ποιότητά τους και τη νοστιμιά τους……

Στη γωνία λεωφόρου (τότε ποτάμι ο Μπουκλουτζάς) ιδιοκτησίας της οικογένειας Θωμά, Μαρωνίτες στην καταγωγή…. Ο τρίτος επί της Ιωαννίνων ήταν ακριβώς απέναντι απο το παπλωματάδικο του Κιουτάχιαλη.
Ο γιαχανάς στην Κανάρη ήταν ιδιοκτησίας της οικογένειας Καρακιουλάχη, Μικρασιάτες και αυτοί στη καταγωγή και τον ενοικίαζαν από τον Λεωνίδα Παυλίδη, αν δεν κάνω λάθος.

Λειτουργούσε μέχρι τα μέσα του ΄60 και στη συνέχεια παρήγαγαν τα πεντανόστημα χειροποίητα ντόπια στραγαλάκια Κομοτηνής.
Για την ιστορία αναφέρω ότι το σουσάμι παράγονταν στη Νότια Ροδόπη (Ξυλαγανή, Προσκυνητές, Στρύμη, Κρωβύλη) και τέτοια εποχή οι παραγωγοί σουσαμιού με βοϊδάμαξα και αλογάμαξα έφερναν τον προϊόν του ιδρώτα τους στους γιαχανάδες και το πουλούσαν. Με το ζύγι όλα τα “όλα λεφτά”, τότε τα αφεντικά ήταν μπεσαλήδες. Στους δε παρακείμενους δρόμους “στάθμευαν” οι αραμπάδες με το μπερεκέτι της χρονιάς. Μέρος των χρημάτων της πώλησης του σουσαμιού γινόταν παπούτσια και ρουχαλάκια για τα παιδιά που θα πήγαιναν στο σχολείο. Επίσης οι αγρότες προμηθευόταν το λάδι, το αλάτι, τη ζάχαρη και ότι αναγκαίο για να περάσουν τον βαρύ χειμώνα…..Τα λεγόμενα χειμωνιάτικα αγαθά που δεν παρήγαγαν οι αγρότες.
Οι δε μαγαζάτορες το ζεστό χρήμα αυθημερόν το μετέτρεπαν σε χρυσές λίρες Αγγλίας και Ρεσάτ στους σαράφηδες -και ήταν πολλοί την εποχή της εργασίας και της παραγωγής, Εβραίοι, Αρμένιοι Έλληνες, Τούρκοι έτσι τους λέγαμε τότε, πολυπολιτισμός στη πράξη και στη ζωή- της παραγωγικής εμπορικής και επιχειρηματικής πιάτσας της Κομοτηνής.

Με εργασία και προκοπή η Ελλάδα και οι Έλληνες αντιμετώπισαν την μεταπολεμική και μετεμφυλιακή εποχή της καταστροφής με στόχο τον πολιτισμό και την ανάπτυξη…..
ΟΙ στόχοι επιτεύχθηκαν τότε……… Σήμερα τι; Με τα επιδόματα της τεμπελιάς και της αδράνειας η ανάπτυξη δεν έρχεται…

Φώτο: Ο παλιός «γιαχανάς» (σησαμελαιοτριβείο) στην οδό Ιωαννίνων στην Κομοτηνή του ’90

Απάντηση