Tag Archives: Αμφίπολη

Αμφίπολη: Η ζωφόρος σφράγισε τη σχέση του τάφου με τον Μέγα Αλέξανδρο

Η πρώτη αναλυτική παρουσίαση μιας ανάγλυφης ζωφόρου, πιθανότατα από τη βάση του γνωστού, γιγαντιαίου αγάλματος του Λέοντα, ήταν ίσως η πιο εντυπωσιακή αποκάλυψη που έγινε χθες, Παρασκευή, σχετικά με τον πολυσυζητημένο Τύμβο της Αμφίπολης. Απεικονίζεται πολεμιστής που ηγείται νεκρικής πομπής, φέρει χαρακτηριστική μακεδονική εξάρτυση και τα όπλα του νεκρού. Continue reading

Περιστέρη για Αμφίπολη: Η ανασκαφή στον Τύμβο Καστά έχει ακόμη να δώσει πολλά

Η Κατερίνα Περιστέρη, η οποία πραγματοποιεί διήμερη επίσκεψη στην Κύπρο, έδωσε στη δημοσιότητα νέα στοιχεία για τον τάφο της Αμφίπολης και τα μυστικά του. Continue reading

Επιστολή από 231 προσωπικότητες για την προστασία της Αμφίπολης

Διακόσιες τριάντα μία (231) προσωπικότητες των Γραμμάτων και των Τεχνών, μεταξύ των οποίων πολλοί πανεπιστημιακοί, συγγραφείς, ηθοποιοί και τραγουδιστές, πήραν θέση ως προς το Μνημείο του λόφου Καστά στην Αμφίπολη. Continue reading

Οργισμένη επιστολή-απάντηση στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων από την Περιστέρη

peristeriΟργισμένη ήταν η αντίδραση της προϊσταμένης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών, Κατερίνας Περιστέρη στην ανακοίνωση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων. Με επιστολή που έδωσε στη δημοσιότητα, απαντά σε εντονότατο ύφος στους ισχυρισμούς του ΣΕΑ, αναφέροντας χαρακτηριστικά:

«Αιδώς Αργείοι ή μήπως αχρείοι;
Σε μία νέα, πρωτοφανή και ανήθικη επίθεση προς την ανασκαφική μου ομάδα και σε εμένα προσωπικά, ο ΣΕΑ – του οποίου είμαι ακόμα μέλος – επιχειρεί για πολλοστή φορά, αφενός μεν να απαξιώσει την προσωπικότητά μου και το επιστημονικό μου κύρος, αφετέρου δε να «υποδείξει» στη νέα πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού το πώς πρέπει να κινηθεί σχετικά με την ανασκαφή του Τύμβου Καστά Αμφίπολης.
Φυσικά δεν είναι η πρώτη φορά που μια μικρή ομάδα , επικεφαλής του ΣΕΑ, στρέφονται ευθέως εναντίον μου χωρίς σε καμία περίπτωση να εκφράζουν την άποψη του συνόλου των μελών του, την οποία άλλωστε ούτε ζήτησαν, ούτε έλαβαν υπόψη.

Ας δούμε όμως την προϊστορία των ανακοινώσεων οι οποίες με αφορούν για να καταδειχθεί ο ρόλος όσων διοικούν σήμερα το Σύλλογο.
Στις αρχές Σεπτεμβρίου 2014, σε ανακοίνωσή του ο ΣΕΑ, χαρακτήριζε ως αδιαμφισβήτητη την σημασία του ευρήματος στον Τύμβο Καστά, καυτηρίαζε το γεγονός ότι πολιτικοί και ΜΜΕ τοποθετούνται αναφορικά με το Μακεδονικό Ταφικό Συγκρότημα και δήθεν αγωνιούσε «για την τυχόν πίεση που υφίστανται οι συνάδελφοι, προσπαθώντας να διεξαγάγουν μια επιστημονικά ορθή και απολύτως τεκμηριωμένη ανασκαφή σε συνθήκες τηλεπαρα-θύρου». Μόνο που στην ανακοίνωση, αυτοί οι συνάδελφοί μου που υποτίθεται πως νοιάζονταν για μένα και την ανασκαφική μου ομάδα, δεν με ρώτησαν ποτέ αν υφίσταμαι όντως την πίεση που περιέγραφαν και αν εμποδίζομαι να κάνω την ανασκαφή με τρόπο που να συνάδει με την επιστημονική μεθοδολογία.

Ομοίως παρέλειψαν σκοπίμως να αναφέρουν ότι εγώ προσωπικά δεν έκανα παρά ελάχιστες δηλώσεις τη στιγμή που δεκάδες τηλεοπτικά συνεργεία και εκατοντάδες δημοσιογράφοι απ’ όλο τον κόσμο με «πολιορκούσαν» νυχθημερόν.

Αντιθέτως, αρχαιολόγοι, μέλη του Συλλόγου, διψασμένοι για το μερίδιο δημοσιότητας που τους αναλογούσε «διαγκωνίζονταν» στα τηλεοπτικά παράθυρα φλυαρώντας ακατάσχετα πάνω σε κάτι που δεν είχαν καν προσωπική αντίληψη οιστρηλατημένοι από την νέα τους ειδικότητα ως τηλεπερσόνες! Είναι οι ίδιοι που μπουρδολογούσαν στα ραδιόφωνα κάνοντας γελοίες και εντελώς αυθαίρετες υποθέσεις ή έγραφαν δήθεν επιστημονικά φληναφήματα σε συγκεκριμένες εφημερίδες με τις οποίες τους συνέδεαν, εντελώς ευκαιριακά, οι ίδιες πολιτικές απόψεις για ευνόητους λόγους.

Για όλους αυτούς που έχυσαν κουβάδες πολιτικό χρώμα στο Μνημείο και δρούσαν αντιεπιστημονικά και αντισυναδελφικά συχνά στα όρια της χυδαιότητας αφού χρησιμοποιούσαν ακόμα και το προφίλ τους σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να ευτελίσουν εμένα και το έργο μου, ο ΣΕΑ δεν είχε τίποτα να πει και να πράξει!
Κατά την άποψη όσων υπέγραφαν τις ανακοινώσεις όλα ήταν καλά καμωμένα αρκεί να στρέφονταν τόσο εναντίον μου και εναντίον της ανασκαφικής μου ομάδας όσο και του ίδιου του μνημείου. Αντιθέτως εγώ μπήκα στο στόχαστρο από την στιγμή που ο πρώην πρωθυπουργός επισκέφτηκε την Αμφίπολη και έκανε δηλώσεις. Αναρωτιέμαι όμως, ποιος από τους «συναδέλφους» επικριτές μου θα εμπόδιζε τον πρωθυπουργό της χώρας να έρθει στην ανασκαφή του; Ας σηκώσει το χεράκι του να μας το πει και να τεκμηριώσει με ποιο τρόπο θα εμπόδιζε την επίσκεψη του αρχηγού του κράτους παρουσία της τέως Γενικής Γραμματέως Πολιτισμού!

Στις 11 Σεπτεμβρίου 2014 ο ΣΕΑ παρεμβαίνει με επιστολή του προς το υπουργείο Πολιτισμού γιατί υποτίθεται ότι ανησυχεί «για τους κινδύνους που αναφύονται για την αρχαιολογική έρευνα και τους συναδέλφους που συμμετέχουν σε αυτή, αλλά και για το κύρος της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, εξαιτίας της επικοινωνιακής διαχείρισης της εξέλιξης της ανασκαφής και των ευρημάτων της, σε καθημερινή βάση, για την εξυπηρέτηση σκοπιμοτήτων, πολιτικών και άλλων, αλλά και προς τέρψη μιας κοινής γνώμης εθισμένης στον εύκολο εντυπωσιασμό και την υπερκατανάλωση τηλεοπτικών, έντυπων και διαδικτυακών υποπροϊόντων».

Προσυπογράφω κάθε του λέξη! Μόνο που εκείνοι που «σε καθημερινή βάση, για την εξυπηρέτηση σκοπιμοτήτων, πολιτικών και άλλων, αλλά και προς τέρψη μιας κοινής γνώμης εθισμένης στον εύκολο εντυπωσιασμό και την υπερκατανάλωση τηλεοπτικών, εντύπων και διαδικτυακών υποπροϊόντων» δεν ήμουν ούτε εγώ, ούτε η επιστημονική μου ομάδα, αλλά ο καθένας και η καθεμία που με διαβατήριο τον τίτλο σπουδών τους έγιναν μόνιμοι ένοικοι σε κανάλια, ραδιόφωνα και στήλες εφημερίδων. Κακώς λοιπόν στοχοποιήθηκα για μία ακόμα φορά. Άλλοι ήταν όσοι τροφοδοτούσαν την κοινή γνώμη και τα διαδικτυακά προϊόντα με τα επιστημονικά σκουπίδια που περιέφεραν ως προίκα τους ανενδοίαστα!

Στην ίδια επιστολή, καταφέρεται εναντίον της επικοινωνιακής πολιτικής της τότε κυβέρνησης, παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι ουδέποτε είχα επιλέξει εκπρόσωπο Τάφου, ενώ καλεί το υπουργείο «να διαφυλάξει τα κάθε είδους δικαιώματα που έχει το Ελληνικό Δημόσιο ως κύριος του ανασκαπτόμενου μνημείου και του απεικονιστικού υλικού της αρχαιολογικής έρευνας, τα οποία οφείλει να τα διαχειρίζεται για το δημόσιο συμφέρον και όχι να τα αφήνει απροστάτευτα απέναντι σε προσωπικές φιλοδοξίες κάποιων». Αλήθεια γιατί δεν δημοσιοποίησε τα ονόματα αυτών των κάποιων που ικανοποιώντας τις δικές τους φιλοδοξίες πάσχιζαν να πουν έστω μια πρόταση για να γίνουν γνωστοί σε βάρος της ανασκαφής και του έργου μου ή όσων δημοσίευαν καθημερινώς στα προφίλ τους ή σε φιλικές ιστοσελίδες απίστευτες ανοησίες για την ανασκαφή, κάνοντας εκ παραλλήλου αισχρές επιθέσεις σε βάρος μου;

Ένα χρόνο αργότερα, ο ΣΕΑ βρήκε ευκαιρία να μου επιτεθεί εκ νέου για δήθεν «σπουδή απομάκρυνσης των υπερκείμενων του μνημείου επιχώσεων, αλλά και τις μη ασφαλείς παρεμβάσεις χρονολόγησής του, όπως και τις στερούμενες επαρκών ενδείξεων ή και λανθασμένες αφηγήσεις για την ιστορικότητά του»! Κι όλα αυτά αγνοώντας επιδεικτικά το γεγονός ότι η απομάκρυνση των επιχώσεων ήταν απολύτως αναγκαία γιατί σε διαφορετική περίπτωση το Μνημείο θα είχε καταρρεύσει ενώ μιλά για μη ασφαλείς παρεμβάσεις χρονολόγησης εκ μέρους μου παραγνωρίζοντας τα στοιχεία που παραθέτω ενώ αντίθετα δέχεται κάθε άλλη χρονολόγηση από άσχετους που δεν έχουν καν επισκεφθεί την ανασκαφή του Μακεδονικού Ταφικού Συγκροτήματος του Τύμβου Καστά Αμφίπολης!

Και ερχόμαστε στην τελευταία επαίσχυντη ανακοίνωση του ΣΕΑ με την οποία αμφισβητεί τα στοιχεία που συσχετίζουν το Μνημείο με τον Ηφαιστίωνα τα οποία παρουσίασα σε εκδήλωση του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου με την επιστημονική μου ομάδα , κατηγορώντας με για «ιδιοτελή επικοινωνιακή εκμετάλλευση της έρευνας» ενώ καλεί τον «κάθε θεσμικά υπεύθυνο να επιβάλει την τήρηση της επιστημονικής δεοντολογίας και τις διατάξεις του αρχαιολογικού νόμου»!

Ξεκινώντας από το τέλος, θα ήθελα να σημειώσω ότι ουδέποτε παραβίασα τις διατάξεις οποιουδήποτε νόμου και δη του «αρχαιολογικού» όπως επικαλείται στην ανακοίνωσή του ο ΣΕΑ.
Δηλώνω ότι λόγω ήθους και χαρακτήρα αδυνατώ να κατανοήσω τη μικρότητα, τη μιζέρια, την εχθρότητα, την αντισυναδελφική συμπεριφορά και την ενορχηστρωμένη και χυδαία επίθεση που δέχομαι από συγκεκριμένους «συναδέλφους» και δεν θα τους ακολουθήσω στον κατήφορο που οδεύουν εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο αυτοί και όσοι συνεπικουρούν το κατάπτυστο έργο τους υποβαθμίζοντας το ίδιο το Μνημείο.

Σε ό,τι αφορά τον ΣΕΑ, έχω να σημειώσω ότι σε αντίθεση με τα όσα ανακοινώνει, οι υπογράφοντες τις ανακοινώσεις είναι εκείνοι που έχουν παραβιάσει σωρεία νόμων που αφορούν την συκοφαντική δυσφήμιση, την εξύβριση και τη δημόσια διαπόμπευσή μου. Ως εκ τούτου επιφυλάσσομαι να ασκήσω κάθε νόμιμο δικαίωμά μου προκειμένου να προστατεύσω τόσο το επιστημονικό μου κύρος και το έργο μου ως αρχαιολόγου, όσο και εμένα την ίδια ως ανθρώπινη υπόσταση που πλήττομαι καίρια από τις επιθέσεις που δέχομαι.

Τέλος επισημαίνω ότι δεν ζητώ τη διαγραφή μου από μέλος του ΣΕΑ αναγνωρίζοντας το δύσκολο έργο του και σεβόμενη τους αγώνες συναδέλφων τους οποίους εκτιμώ και ευχαριστώ από καρδιάς που είναι στο πλάι μου σε τόσο δύσκολες περιστάσεις στηρίζοντάς με ως συνάδελφο και ιδιαίτερα ως Άνθρωπο.
Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Κατερίνα Περιστέρη
Αρχαιολόγος».

Περιστέρη: Τα στοιχεία «κλειδώνουν» το συμπέρασμα της ομάδας μας

amffipolh TYMBOS_K_07_09_2014.limghandlerΟ,τι καινούργιο είχαμε να πούμε το είπαμε στην εκδήλωση, τόνισε η Κατερίνα Περιστέρη σε σημερινές της δηλώσεις, έπειτα από την αποκάλυψη ότι ο τάφος της Αμφίπολης είναι αφιερωμένος στον Ηφαιστίωνα και ότι το εντυπωσιακό ταφικό μνημείο χτίστηκε με παραγγελία του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

«Δυστυχώς, συνηθίσαμε τις αναίτιες αντιδράσεις σχετικών και μη», σημείωσε ακόμη η κυρία Περιστέρη σχετικά με τα σχόλια που προκλήθηκαν, έπειτα από τις νέες ανακοινώσεις για τον τύμβο Καστά και τα ευρήματα που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη.

«Είναι λυπηρό να υπενθυμίζω σε συναδέλφους ότι είναι απαράδεκτο κι αντιεπιστημονικό να αξιολογούν και να αποφαίνονται για ένα έργο τα τεκμήρια του οποίου αγνοούν. Ο χρόνος που έχουμε, επιφυλάσσει κι αλλα στοιχεία που κλειδώνουν τα συμπέρασμα της επιστημονικής μας ομάδας», πρόσθεσε.

Αμφίπολη: Μακεδονικό το μνημείο, με «σφραγίδα» Ηφαιστίωνα

amffipolh TYMBOS_K_07_09_2014.limghandlerΑποστομωτική απάντηση σε όλους όσοι, είτε απαξίωναν συνολικά το ταφικό μνημείο της Αμφίπολης, είτε το χρονολογούσαν σε περίοδο πολύ μεταγενέστερη από την Μακεδονική έδωσαν οι κύριοι υπεύθυνοι της ανασκαφής με ομιλίες τους σε εκδήλωση που διοργάνωσε το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου με τίτλο «Ερευνώντας τον Τύμβο Καστά Αμφίπολης: 2012-2014».

Χρησιμοποιώντας ως αδιάψευστα τεκμήρια ορισμένα κρίσιμα νέα δεδομένα, κατ’ αρχήν η επικεφαλής της ανασκαφής, η αρχαιολόγος κυρία Κατερίνα Περιστέρη, κυρίως όμως ο αρχιτέκτονας κ. Μιχάλης Λεφαντζής, αποκάλυψαν ότι ο Τύμβος είναι έργο του Δεινοκράτους, του τελευταίου τετάρτου του 4ου προ Χριστού αιώνα -όπως, άλλωστε, ανέκαθεν υποστήριζαν.

Ο Δεινοκράτης (ή Στασικράτης) υπήρξε στενός συνεργάτης του Αλεξάνδρου, θεωρείται ένας από τους πιο σπουδαίους αρχιτέκτονες της αρχαιότητας -και οπωσδήποτε της ελληνιστικής εποχής.

Ανέλαβε το έργο στην Αμφίπολη κατ’ επιθυμία και εντολή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο οποίος θέλησε με διάφορα ηρώα ανά τον κόσμο να τιμήσει τον αδελφικό του φίλο, πιστό συνοδοιπόρο και συμπολεμιστή Ηφαιστίωνα, επιβάλλοντας, μάλιστα, τη λατρεία του περίπου ως ημίθεου.

Τα πιο εντυπωσιακά από τα ευρήματα που δημοσιοποίησαν για πρώτη φορά το βράδυ της Τετάρτης στη Θεσσαλονίκη οι εκπρόσωποι της ανασκαφικής ομάδας ήταν, οπωσδήποτε, τα εγχάρακτα μονογράμματα του Αντιγόνου του Μονόφθαλμου (382-301 π.Χ.) ο οποίος παρέλαβε το έργο αμέσως μετά την αποπεράτωσή του, καθώς και επιγραφές με το όνομα του Ηφαιστίωνα. Τα σημάδια αυτά, τα οποία βρέθηκαν σε διάφορα σημεία μέσα και έξω από το ταφικό μνημείο αποκλείουν οριστικά οποιαδήποτε άλλη χρονολόγησή του πέραν της Μακεδονικής περιόδου.

Ένα από τα αρχαιολογικά παράδοξα που επεσήμανε στην, εκτός προγράμματος, αλλά καθηλωτική ομιλία του ο αρχιτέκτων Μιχάλης Λεφαντζής, ήταν ότι μία από τις επιγραφές που πιστοποιούσε το «συμβόλαιο» εν ονόματι του Ηφαιστίωνα, βρισκόταν σε κοινή θέα, κοντά στον Λέοντα της Αμφιπόλεως, τα τελευταία 80-90 χρόνια. Κανείς, ποτέ δεν παρατήρησε την ανάγλυφη αναφορά στον Μακεδόνα χιλίαρχο, η οποία ανέμενε τον κ. Λεφαντζή να αναδείξει την τεράστια σημασία της. Φυσικά, υπό το φως των νέων στοιχείων, η θεωρία ότι το ίδιο το ογκώδες και επιβλητικό μαρμάρινο λιοντάρι της Αμφίπολης αρχικά βρισκόταν στην κορυφή του Τύμβου, επιβεβαιώνεται. Υπενθυμίζεται ότι την άποψη αυτή έχει επανειλημμένως προτείνει ο Μιχάλης Λεφαντζής, τεκμηριώνοντάς την με υπολογισμούς και λεπτομερείς αναπαραστάσεις, ξεσηκώνοντας έντονες αντιδράσεις εντός της αρχαιολογικής κοινότητας.

Συνοπτικά και ενώ αναμένεται στο προσεχές μέλλον, πλέον με ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον, η ολοκληρωμένη επιστημονική ανακοίνωση της ανασκαφικής ομάδας, ο Τύμβος Καστά θεωρείται ενιαίο ταφικό σύνολο, που αποτελείται από το ταφικό μνημείο, τον Λέοντα και τον περίβολο, το οποίο κατασκευάστηκε επί τούτου από τον Δεινοκράτη στη βάση μιας προϋπάρχουσας νεκρόπολης, την οποίαν περιέκλεισε σε έναν πρωτοφανών για την εποχή του διαστάσεων κύκλο («ελλειψοειδούς σχήματος» στην πραγματικότητα κατά τον κ. Λεφαντζή).

Το μνημείο ήταν αφιερωμένο σε έναν αφηρωισμένο ή και αποθεωμένο ήρωα, υπείχε ρόλο λατρευτικού τόπου και ήταν εντελώς ανοιχτό, με ελεύθερη πρόσβαση σε όσους τιμούσαν την μνήμη του Ηφαιστίωνα έως τον 2ο π.Χ. αιώνα.

Τότε οι Μακεδόνες αποφάσισαν να λάβουν έκτακτα μέτρα προστασίας του μνημείου από βανδαλισμούς και έτσι πρόσθεσαν τη μαρμάρινη θύρα πριν από τον καθαυτό ταφικό χώρο, ενώ αργότερα προχώρησαν και στην πλήρη επίχωσή του, προκειμένου να το προστατεύσουν -αφού όμως είχε συληθεί αγρίως.

Η παράξενη ζωφόρος

Ιδιαίτερη έμφαση στην ανασύνθεση των παραστάσεων της ζωφόρου η οποία βρέθηκε στον χώρο του ψηφιδωτού με την αρπαγή της Περσεφόνης έδωσε η κυρία Κατερίνα Περιστέρη. Και πάλι χάρη στην «αριστουργηματική» όπως η ίδια την χαρακτήρισε, εργασία του, ο Μιχάλης Λεφαντζής ανασυνέθεσε τις απεικονιζόμενες μορφές χρησιμοποιώντας σε σημαντικό βαθμό τη φαντασία του, καθώς η φθορά τους από το χρόνο τις είχε καταστήσει εξαιρετικά δυσδιάκριτες. Πρόκειται για μια σύνθετη παράσταση, κατάφορτη συμβολισμών, πιθανώς μυθολογικών, με αναφορές στον θεό Διόνυσο (όπως είχε ήδη επισημάνει σε συνέντευξή του στο protothema.gr ο κατ’ εξοχήν ειδήμων στην αρχαία ελληνική γλυπτική κ. Antonio Corso). Διακρίνεται ο τιμώμενος νεκρός, έφιππος ή κρατώντας τα ηνία ενός άρματος, ενώ περιβάλλεται από φτερωτές μορφές που παραπέμπουν στον Ύπνο και τον Θάνατο, έναν ταύρο που μάλλον προορίζεται για θυσία. Στα σχέδια επίσης περιλαμβάνονται υδρίες, δελφικοί τρίποδες, μια λέμβος, ένα κράνος, καθώς και άλλες μορφές, όπως Κένταυροι, ιππείς κ.α.

Η κυρία Περιστέρη σημείωσε ότι οι εργασίες συντήρησης και μελέτης των ευρημάτων συνεχίζεται στο μουσείο της Αμφίπολης -μολονότι η έλλειψη πόρων και υποστήριξης από το υπουργείο Πολιτισμού δεν διευκολύνει ιδιαίτερα την αποτελεσματικότητα ή την ταχύτητα με την οποίαν προχωρούν οι ειδικοί προς την εξαγωγή συμπερασμάτων. Η επικεφαλής της ανασκαφής, πάντως, έκανε λόγο για κινητά ευρήματα, νομίσματα και αγγεία, για τα οποία είχε δεχτεί έντονη κριτική από μερίδα αρχαιολόγων, καθώς της είχε καταλογιστεί παραμέληση στην αξιοποίησή τους. Ωστόσο, η κα Περιστέρη βεβαίωσε ότι τα στοιχεία αυτά, όσα έχουν βρεθεί σε σχετικά καλή κατάσταση, μελετώνται προσεκτικά και ότι μέχρι στιγμής ενισχύουν τη θεωρία της περί χρονολόγησης του μνημείου στο τέλος του 4ου π.Χ. αιώνα.

Στην ομιλία της, η Κατερίνα Περιστέρη επεσήμανε το στοιχείο του δυαδισμού που διατρέχει ως επαναλαμβανόμενο μοτίβο ολόκληρο το ταφικό μνημείο: Δύο Σφίγγες στην είσοδο, δύο Καρυάτιδες εσωτερικά, αλλά και δύο άλογα στο ψηφιδωτό της Περσεφόνης. Εκ των οποίων, μάλιστα, το ένα μάτι του ενός ήταν χτυπητό γαλάζιο και το άλλο μαύρο -κάτι που δεν μπορεί παρά να συμβόλιζε μια δυαρχία, ή μια διττή κατεύθυνση, ευοίωνη και δυσοίωνη ταυτόχρονα.

Οι γεωφυσικές ενδείξεις

Των ομιλιών του κ. Λεφαντζή και της κας Περιστέρη προηγήθηκε η παρουσίαση του κ. Γρηγόρη Τσόκα, καθηγητή εφαρμοσμένης γεωφυσικής και προέδρου του τμήματος γεωλογίας του ΑΠΘ. Μαζί με μια «πολυκλαδική», όπως την αποκάλεσε, ομάδα επιστημόνων, με μεταπτυχιακούς και προπτυχιακούς φοιτητές, ο κ. Τσόκας επέβλεψε την γεωφυσική μελέτη του Τύμβου Καστά. Ανέλυσε τη μεθοδολογία και την χρησιμότητα της τομογραφίας που εφάρμοσε, καθώς και τις προσδοκίες που δημιουργούσαν κάποιες ενδείξεις σε διάφορα σημεία κοντά στο ταφικό μνημείο. Δυστυχώς, όμως, όπως παρατήρησε ο κ. Τσόκας, τα περισσότερα από αυτά τελικά αποδείχθηκαν ότι ήταν φυσικοί γεωλογικοί σχηματισμοί και όχι ενδεχόμενα αρχαιολογικά μέλη. Υπογράμμισε, πάντως, ότι η γεωφυσική διερεύνηση του Καστά είναι απαραίτητη και μπορεί να καθοδηγήσει την αρχαιολογική σκαπάνη, μέχρι στιγμής όμως έχει καλύψει μόλις το 1/5 της συνολικής έκτασης του Τύμβου.

Μαυρογιάννης και Κινγκ δικαιώνονται

Τέλος, επιστρέφοντας στις τοποθετήσεις των δύο μελών της ανασκαφικής ομάδας, ενώπιον της υφυπουργού Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, αρμόδιας για ζητήματα Μακεδονίας-Θράκης, κας Μαρίας Κόλλια-Τσαρουχά, καθώς και του υφυπουργού παρά τω πρωθυπουργώ κ. Τέρενς Κουίκ, ο κ. Μιχάλης Λεφαντζής έκλεισε αφήνοντας ένα ερωτηματικό να πλανάται σχετικά με τους επιφανέστερους νεκρούς των Μακεδόνων και την Αμφίπολη. Η δε κα Περιστέρη επανέλαβε την ευχή και την επιθυμία της να δει το μνημείο του Τύμβου Καστά να παραδίδεται, με απόλυτη ασφάλεια και πλήρως επισκέψιμο, «σε όλους τους ανθρώπους».

Η εκδήλωση για την Αμφίπολη στο ΑΠΘ έκλεισε χωρίς ερωτήσεις από το κοινό και χωρίς την παραμικρή αναφορά στα ανθρωπολογικά ευρήματα, το σκελετικό υλικό, όπως και κάποια θεωρία για την ταυτοποίηση των νεκρών που ανευρέθηκαν στον τελευταίο χώρο του μνημείου. Έστω και έτσι, όμως, το κοινό που είχε δημιουργήσει το αδιαχώρητο στην αίθουσα εκδηλώσεων του πανεπιστημίου, χειροκρότησε ζωηρά τους τρεις επιστήμονες.

Κάπου μακριά από το ΑΠΘ, κάποια πρόσωπα που έλαβαν ενεργό μέρος στην διατύπωση ερμηνευτικών υποθέσεων ή και εξηγήσεων για το μνημείο του Τύμβου Καστά, θα πρέπει να ένιωσαν ότι τα ευρήματα τελικά τους δικαίωσαν. Ανάμεσα σε αυτούς που υποστήριζαν τη θεωρία περί Ηφαιστίωνος, οι πιο γνωστοί είναι ο καθηγητής ιστορίας στο πανεπιστήμιο της Κύπρου κ. Θεόδωρος Μαυρογιάννης και, βέβαια, η αρχαιολόγος Ντόροθι Κινγκ.πηγή:Πρώτο Θέμα

Περιστέρη: Το μνημείο της Αμφίπολης είναι του Ηφαιστίωνα

 

Μία πολύ σημαντική ημέρα για την αρχαιολογία ήταν η σημερινή, καθώς η Αμφίπολη «άνοιξε τις πύλες» της και αποκάλυψε τα μυστικά της, σε μια εκδήλωση με ξεχωριστό ενδιαφέρον, έπειτα από πολύ καιρό «σιγής» για την ιστορική αυτή ανακάλυψη στον Τύμβο Καστά.

Η εκδήλωση διοργανώθηκε στην αίθουσα τελετών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, προκειμένου να παρουσιαστεί η πορεία των ανασκαφών και τα ευρήματα που έχουν διαπιστευθεί στον πολυσυζητημένο λόφο Καστά.

Σύμφωνα με τον αρχιτέκτονα της ανασκαφής στην Αμφίπολη, κ. Μιχάλη Λεφαντζή, ο οποίος έκανε μία εκτός προγράμματος τοποθέτηση στην εκδήλωση του ΑΠΘ για τον Τύμβο Καστά, ήταν ο ίδιος ο Μέγας Αλέξανδρος που έδωσε την παραγγελία για την κατασκευή του μνημείου. Και την έδωσε στον κορυφαίο αρχιτέκτονα της εποχής του, τον Δεινοκράτη.

Όπως αποδεικνύεται, δε, από επιγραφές, οι οποίες βρίσκονταν, μάλιστα, σε κοινή θέα κοντά στον Λέοντα της Αμφίπολης επί 80-90 χρόνια, το ταφικό μνημείο ήταν αφιερωμένο στον αδελφικό φίλο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τον Ηφαιστίωνα.

Ο Τύμβος Καστά δημιουργήθηκε επί ενός προϋπάρχοντος γηλόφου, αλλά και εντός μιας παλαιότερης νεκρόπολης. Ο Δεινοκράτης περιέκλεισε σε έναν τεράστιο κυκλικό περίβολο τις παλαιότερες ταφές και δημιούργησε ένα μεγαλοπρεπές λατρευτικό μνημείο, αφιερωμένο στον Ηφαιστίωνα.

Κατά τον κ. Λεφαντζή, όπως και την κυρία Περιστέρη, δεν υπάρχει πλέον κανένα περιθώριο αμφισβήτησης ότι το μνημείο της Αμφίπολης είναι της ελληνιστικής εποχής.


 

Η Αμφίπολη αποκαλύπτει τα μυστικά της

peristeriΗ Αμφίπολη ανοίγει τις πύλες της και αποκαλύπτει τα μυστικά της… Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται την Τετάρτη το απόγευμα (18:00) η εκδήλωση που διοργανώνεται στην αίθουσα τελετών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, προκειμένου να παρουσιαστεί η πορεία των ανασκαφών και τα ευρήματα που έχουν διαπιστευθεί στον πολυσυζητημένο λόγο Καστά.

Η εκδήλωση θα μεταδοθεί ζωντανά μέσω Διαδικτύου από τον σύνδεσμο (http://www.auth.gr/video/19293) και θα προβάλλεται ταυτόχρονα και στο αμφιθέατρο «Π. Παναγιωτόπουλος» της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ που θα είναι ανοιχτό για το κοινό.

Το μεγάλο ενδιαφέρον εντοπίζεται στην ομιλία της επικεφαλής των ανασκαφών, Κατερίνας Περιστέρη, η οποία αναμένεται να δώσει στη δημοσιότητα λεπτομέρειες από τα ευρήματα που έχουν βρεθεί και τις σημαντικότατες πληροφορίες που έχουν προκύψει μέσω αυτών. Η εκδήλωση έχει τίτλο «Ερευνώντας τον τύμβο Καστά Αμφίπολης 2012-2014».

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης έχει ως εξής:
Χαιρετισμός του Πρύτανη του ΑΠΘ, Καθηγητή Περικλή Μήτκα.
«Αποτελέσματα γεωφυσικών και γεωλογικών ερευνών στον Καστά, Καθηγητής Γρηγόρης Τσόκας, Πρόεδρος του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ.

«Ταφικό συγκρότημα Τύμβου Καστά Αμφίπολης: Ανασκαφική Έρευνα 2012-2014», Κατερίνα Περιστέρη, Αρχαιολόγος, Ανασκαφέας Τύμβου Καστά Αμφίπολης, Προϊστάμενη Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών.

Τη συζήτηση συντονίζει ο Πρόεδρος του Συλλόγου Αποφοίτων του ΑΠΘ, δημοσιογράφος Παντελής Σαββίδης.

Την Κατερίνα Περιστέρη τίμησε η υφυπουργός Μακεδονίας-Θράκης

peristeriΤην αρχαιολόγο Κατερίνα Περιστέρη τίμησε η υφυπουργός Μακεδονίας-Θράκης Μαρία Κόλλια-Τσαρουχά, στη διάρκεια της τελετής παράδοσης-παραλαβής που έγινε στο ΥΜΑΘ.

Η υφυπουργός εξήρε το έργο της κ. Περιστέρη στις ανασκαφές στον τύμβο Καστά στην Αμφίπολη Σερρών και σημείωσε: «Μην φοβάσαι Κατερίνα, είμαστε μαζί σου και θα σε βοηθήσουμε όλοι οι Μακεδόνες και οι Έλληνες να κάνεις αυτό το οποίο ξεκίνησες».

Η κ. Περιστέρη ευχαρίστησε για την τιμή και είπε ότι την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου, στις 6μ.μ., θα παρουσιάσει στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο νέα συμπεράσματα από τις ανασκαφές στην Αμφίπολη.

«Ναι» από το ΚΑΣ στις μελέτες για τη συντήρηση του Τάφου της Αμφίπολης

amffipolh TYMBOS_K_07_09_2014.limghandlerΜε θετικό πρόσημο «πέρασαν» χθες από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο οι μελέτες για την εξασφάλιση των πρανών, την αποστράγγιση των υδάτων, τη συντήρηση επιχρισμάτων, αλλά και των τριών δαπέδων του ταφικού μνημείου στον λόφο Καστά στην Αμφίπολη.

Κυρίως, όσον αφορά τη μελέτη για την εκτέλεση των χωματουργικών εργασιών που θα εξασφαλίσουν τα πρανή γύρω από τον λόφο-τύμβο, τα μέλη του ΚΑΣ τη χαρακτήρισαν «άρτια και ταχύτατη», δεδομένου και του χρόνου σύνταξής της, καθώς η αρμόδια ομάδα εργασίας για την εκπόνηση του έργου προστασίας, αποκατάστασης και τελικής ανάδειξης του μνημείου συστάθηκε τον Μάιο 2015.

Στη συνεδρίαση δεν παραβρέθηκε η ανασκαφέας του μνημείου, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών, Κατερίνα Περιστέρη, λόγω ξαφνικής αδιαθεσίας που την οδήγησε σε τριήμερη αναρρωτική άδεια. Ωστόσο, η ίδια, με έγγραφό της, ζήτησε να αναβληθεί η χθεσινή συζήτηση για τις χωματουργικές εργασίες και τη διευθέτηση απορροής των ομβρίων, καθώς, όπως διατύπωσε, επιθυμούσε να τοποθετηθεί καλύτερα στα παραπάνω. Ταυτόχρονα, εξέφρασε τις επιφυλάξεις της στην προτεινόμενη κατάχωση τμήματος του περιβόλου (που δεν αφορά το μαρμάρινο τμήμα, αλλά 100 μ. πωρόλιθου στα δυτικά του μνημείου).

Όμως, τόσο ο αρχιτέκτονας του μνημείου, Μιχάλης Λεφαντζής, όσο και η συντονίστρια της ομάδας εργασίας για το μνημείο, γενική διευθύντρια Αναστήλωσης του ΥΠΠΟ, Ευγενία Γατοπούλου, έκαναν σαφές ότι το θέμα δεν χωράει αναβολή.

«Δεν πρέπει να καθυστερήσουμε, δεν έχουμε περιθώριο. Οφείλουμε να προλάβουμε τον χειμώνα και να στηρίξουμε το μνημείο, αλλιώς δεν θα αντέξει», δήλωσε, μεταξύ άλλων, η κ. Γατοπούλου, η οποία επισήμανε ότι η ομάδα εργασίας έχει ενστερνιστεί την αγωνία της κ. Περιστέρη για την προστασία του μνημείου και γι’ αυτόν τον λόγο έχει επιδοθεί σε «αγώνα δρόμου» για να προλάβει. «Με βάση τα στοιχεία που θα τεκμηριώσουμε με τις μελέτες αυτές, θα μπορέσουμε να εκπονήσουμε τις οριστικές, οι οποίες στοχεύουν στην ανάδειξη του μνημείου. Η συγκεκριμένη μελέτη, που είναι πλήρης από πλευράς τεκμηρίωσης και υπολογισμών, θέλουμε να εξεταστεί στο ΚΑΣ για να κερδίσουμε χρόνο. Δεν πρέπει να αναβληθεί», τόνισε.

Στο μεταξύ, είχαν προηγηθεί κάποιες διαπιστώσεις ως προς το μνημείο, τις οποίες διατύπωσε η αναπληρώτρια γγ ΥΠΠΟ, Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη: «Το μνημείο του λόφου-τύμβου Καστά είναι εξαιρετικό, μοναδικό μνημείο της Μακεδονίας, όπως αποδέχονται όλοι οι επιστήμονες, αλλά και οι πολιτικές ηγεσίες μέχρι σήμερα, ο πρώην αναπληρωτής υπουργός και η νέα υπουργός. Ανεξάρτητα από την ανασκαφική προσέγγιση και την ταχύτητα αποκάλυψής του, καλούμαστε σήμερα να γνωμοδοτήσουμε για άμεσα μέτρα προστασίας, μετά τις πολύ εκτεταμένες εργασίες αποχωμάτωσης για την αποκάλυψη όλου του περιβόλου και τη διατάραξη της ισορροπίας του μνημείου», ανέφερε η κ. Βλαζάκη, κάνοντας, παράλληλα, μία αναδρομή στις μέχρι τώρα ενέργειες οι οποίες, όπως επεσήμανε, έγιναν «σύμφωνα με τις αρχές της εθνικής δεοντολογίας και τη διεθνή εμπειρία που διέπουν τις επεμβάσεις σε μνημεία και με ορθή διοικητική διαδικασία τηρώντας το νομικό πλαίσιο».

Επίσης, κατέστησε σαφές ότι το έργο που απαιτείται για την προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη του μνημείου είναι συνολικά τεράστιο, πως μέλημα του ΥΠΠΟ είναι η ολοκληρωμένη προστασία του σε μόνιμη βάση και όχι η εφήμερη αντιμετώπισή του και ότι τα μέτρα που λαμβάνονται δεν έχουν εντελώς προσωρινό χαρακτήρα, αλλά αφορούν μελέτες υψηλής εξειδίκευσης, με ιδιαίτερες απαιτήσεις, πολύ αναλυτικές και εμπεριστατωμένες. Πληροφόρησε, δε, ότι έχουν εξασφαλιστεί 260.000 ευρώ, ποσό που άρχισε να εκταμιεύεται μετά την άρση της αδυναμίας πληρωμών. Για την κ. Περιστέρη -που της ευχήθηκε περαστικά- τόνισε ότι «διατηρεί όλα τα δικαιώματα αλλά και όλες τις ευθύνες» που απορρέουν από τη θέση της ως ανασκαφέα του μνημείου, ενώ σημείωσε πως αναμένεται σύντομα η αναλυτική έκθεσή της σχετικά με την ανασκαφή. Επίσης, έγινε λόγος για την εξαιρετική συνεργασία με τον δήμαρχο Αμφίπολης, ο οποίος θα συνδράμει στην υλοποίηση των επειγουσών εργασιών με απαραίτητα μηχανήματα και εργατικό δυναμικό, καθώς και για το καλό κλίμα που υπάρχει με τον περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας, ο οποίος έχει δείξει προθυμία για συμβολή στο έργο.

Σύμφωνα με τη μελέτη για τις χωματουργικές εργασίες και την αποστράγγιση των υδάτων, που παρουσίασε με λεπτομέρεια ο πολιτικός μηχανικός Δημήτρης Εγγλέζος, άμεσος στόχος είναι να εξασφαλιστούν τα πρανή του τύμβου, αλλά και των πρανών στο εξωτερικό μέρος του αρχαιολογικού χώρου από ολισθήσεις και καταρρεύσεις, να προστατευτεί ο περίβολος από ωθήσεις γαιών και να διευθετηθούν τα όμβρια ύδατα. Απώτερος στόχος είναι, κάποια στιγμή, ο λόφος να αποκατασταθεί, όσο είναι δυνατόν, στην αρχική μορφή του. Επίσης, η μελέτη στοχεύει στην προστασία των αναλημματικών τοίχων που βρίσκονται στην κορυφή του λόφου, καθώς και των «μαρτύρων», δηλαδή οπών, από την ανασκαφή του αείμνηστου Δημήτρη Λαζαρίδη, που έσκαψε τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 φέρνοντας στο φως ασύλητους τάφους από την Εποχή του Σιδήρου ως και τους κλασικούς χρόνους, αλλά και στη βελτίωση της υποδομής της εργοταξιακής οδού πάνω στον λόφο που θα επιτρέψει μελλοντικές εργασίες.

Μεταξύ των προτεινόμενων μέτρων είναι και η προσωρινή κατάχωση τμήματος του πώρινου περιβόλου (100 μ. από συνολικά 300 πώρινου περιβόλου), που κινδυνεύει άμεσα από πιθανές καταρρεύσεις. Πάντως, τονίστηκε ότι, αφού προηγηθούν και εφαρμοστούν όλες οι απαιτούμενες μελέτες για τη συντήρηση των λίθων, στόχος είναι, στην τελική φάση της ανάδειξης, να είναι ορατός όλος ο περίβολος. Το έργο, η συνολική δαπάνη του οποίου υπολογίζεται στα 800.000 ευρώ, θα υλοποιείται σταδιακά, με τις πρώτες εκταμιεύσεις να καλύπτονται από το ήδη υπάρχον ποσό, ενώ προβλέπεται να γίνουν και δοκιμαστικές ανασκαφικές τομές σε διάφορα σημεία του τύμβου-λόφου που πιθανόν δώσουν σημαντικές πληροφορίες για το φυσικό και αρχαίο έδαφος, τα φερτά υλικά και ό,τι άλλο μπορεί να αποκαλύψει μία τέτοια έρευνα.

Το «πράσινο φως» πήραν και οι μελέτες για τη συντήρηση των επιχρισμάτων από τα μαρμάρινα τμήματα του θριγκού της τρίτης αίθουσας του ταφικού μνημείου, που φυλάσσονται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αμφίπολης, καθώς και για τα τρία δάπεδα που αποκαλύφθηκαν: Το βοτσαλωτό στην είσοδο του τύμβου με τα γεωμετρικά σχέδια, το ψηφιδωτό από μικρά ακανόνιστα κομμάτια λευκού λίθου, σε κόκκινο φόντο, πίσω από τον τοίχο των Σφιγγών και το βοτσαλωτό με θέμα την Αρπαγή της Περσεφόνης. Όπως ειπώθηκε στη συνεδρίαση, και τα τρία δάπεδα βρίσκονται σε εξαιρετική κατάσταση, με ελάχιστες απώλειες και επικαθήσεις, ενώ όσον αφορά τη «στρογγυλή» απώλεια από το τελευταίο δάπεδο, έχουν βρεθεί σπαράγματα που θα μπορέσουν να αποκαταστήσουν το σημείο πάνω από 80%.

Τέλος, έγινε γνωστό ότι θα ακολουθήσουν, σε επόμενες συνεδριάσεις του ΚΑΣ, οι μελέτες που αφορούν την υποστήλωση του μνημείου, καθώς και τη συντήρηση δομικών λίθων, των επιχρισμάτων και του γραπτού διακόσμου του.Πηγή:Πρώτο Θέμα