Tag Archives: πληθυσμός

Καιρός για αλληλεγγύη

«Η Κρίση δεν είναι ένα απλό φαινόμενο και δεν αφορά μόνο την οικονομία» δηλώνει η κα Δέσποινα Σακκά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Κοινωνικής Ψυχολογίας, στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Continue reading

Στην Ελλάδα ο πληθυσμός αναμένεται να μειωθεί μέχρι το 2015 κατά 400.000

xeriaΓραπτή ερώτηση για τη γήρανση του πληθυσμού της Ευρώπης και τις συνέπειες αυτής στο παρόν και το μέλλον του κράτους πρόνοιας απηύθυνε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο ευρωβουλευτής Κώστας Χρυσόγονος. Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης.

Ερώτηση
Τα τελευταία χρόνια, το αίτημα για “βιωσιμότητα” των ασφαλιστικών συστημάτων στην Ευρώπη έχει οδηγήσει σε αυξήσεις φόρων και μειώσεις συντάξεων, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η γήρανση του πληθυσμού.
Το 1960 οι γυναίκες στην Ευρώπη γεννούσαν κατά μέσο όρο 2,67 παιδιά, ενώ το 2012 μόλις 1,56. Παράλληλα, το προσδόκιμο ζωής έχει αυξηθεί από 66,9 χρόνια το 1960 σε 76,1 το 2012[1]. Στην Ελλάδα ο πληθυσμός αναμένεται να μειωθεί μέχρι το 2015 κατά 400.000, ενώ πάνω από το 30 % θα είναι άνω των 60 ετών[2]. Η τάση αυτή θα οδηγεί διαρκώς σε αυξήσεις ορίων συνταξιοδότησης και εισφορών και σε περικοπές συντάξεων.
Η τελευταία φορά που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ασχολήθηκε ουσιαστικά με το ζήτημα των δημογραφικών αλλαγών ήταν το 2006[3]. Έκτοτε δημοσιοποιεί απλώς στατιστικά στοιχεία[4] και διαβουλεύεται[5] αλλά δεν αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και δράσεις. Φαίνεται έτσι η απουσία μακρόπνοης και μελετημένης ευρωπαϊκής δημογραφικής πολιτικής.
Ενόψει των ανωτέρω ερωτάται η Επιτροπή:
Ποιο είναι το πρόγραμμα δράσης της για την ανάσχεση της γήρανσης του ευρωπαϊκού πληθυσμού; Πώς σκοπεύει να αντιμετωπίσει το θέμα αυτό ειδικά στην περίπτωση κρατών, όπως η Ελλάδα, που καλούνται διαρκώς να λαμβάνουν νέα μέτρα στο πεδίο των εισφορών και των συντάξεων;

[1] http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/european_economy/2014/pdf/ee8_en.pdf

[2] http://www.kathimerini.gr/831452/article/oikonomia/ellhnikh-oikonomia/etoimh-na-ekragei-h-dhmografikh-vomva

[3] http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:52006DC0571&from=EN

[4] http://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=502&newsId=1007&furtherNews=yes

[5] http://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=88&eventsId=878&furtherEvents=yes

Μειώνεται και γηράσκει ο πληθυσμός της Ελλάδας

gerosΟ πληθυσμός της Ελλάδας (όπως και ο πληθυσμός του συνόλου σχεδόν των ανεπτυγμένων χωρών του πλανήτη μας) στην μεταπολεμική περίοδο έχει αυξηθεί σημαντικά (7,6 εκατ. το 1951, 11,0 το 2014) και παράλληλα γηράσκει προοδευτικά (μέση ηλικία 29 έτη το 1951, 43 έτη το 2014, ήτοι +14 έτη ).

Πρόκειται για στοιχεία εργασίας του καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και διευθυντή του Εργαστηρίου Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων (ΕΔΚΑ) Βύρωνα Κοτζαμάνη, η οποία ανιχνεύει τις τάσεις και τις προοπτικές του πληθυσμού της χώρας και δημοσιεύονται στο τελευταίο τεύχος της σειράς «Δημογραφικών Νέα» του ΕΔΚΑ (http://www.demography-lab.prd.uth.gr/DemoNews/demonews_25.pdf). Μάλιστα ο ίδιος δεν παραλείπει να αναφέρει πως ο πληθυσμός της Ελλάδας, από σχετικά «ομοιογενής» εθνικά μετά τον πόλεμο (οι μη έχοντες την ελληνική υπηκοότητα το 1951 ήταν λίγες χιλιάδες) συμπεριλαμβάνει σήμερα περίπου 1.000.000 αλλοδαπούς, η τεράστια πλειονότητα των οποίων προέρχεται από τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες και τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές του πλανήτη μας (σημαντικό τμήμα των τελευταίων έχουν εισέλθει παρανόμως στη χώρα μας και δεν έχουν άδεια παραμονής).

Ειδική αναφορά ο καθηγητής κάνει για την τελευταία περίοδο, η οποία έχει ως σημείο εκκίνησης τα πρώτα χρόνια της τρέχουσας δεκαετίας και συμπίπτει με την εκδήλωση της οικονομικής κρίσης, περίοδο που σύμφωνα με τον ίδιο παραμένει «ανοικτή». Η κρίση αυτή, διευκρινίζει, αναμένεται να επιταχύνει (και ενδεχομένως και να ανατρέψει) τις πρότερες τάσεις εξέλιξης των βασικών δημογραφικών συνιστωσών (δηλαδή της γονιμότητας, της θνησιμότητας και της μετανάστευσης). Πιο αναλυτικά, όσον αφορά την πορεία τής γονιμότητας σημειώνει ο. κ. Κοτζαμάνης, αυτή είναι συνεχώς φθίνουσα, καθώς οι γυναίκες των διαδοχικών γενεών που γεννηθήκαν μετά τα τέλη του ΧΙΧου αιώνα στη χώρα μας κάνουν όλο και λίγο λιγότερα παιδιά (η Ελλάδα δεν γνώρισε το baby-boom άλλων ευρωπαϊκών χωρών), ενώ αυτές που γεννηθήκαν από τον Μεσοπόλεμο και μετά δεν εξασφαλίζουν πλέον την αναπαραγωγή τους (η κάθε μητέρα δηλαδή δεν αντικαθίσταται λαμβάνοντας υπόψη και τις υφιστάμενες εκάστοτε συνθήκες θνησιμότητας από μία κόρη). Η μέση ηλικία στην απόκτηση του πρώτου παιδιού επισημαίνει ο καθηγητής είναι σήμερα (2015) ήδη εξαιρετικά υψηλή (εγγίζει τα 30 έτη) και η όποια αναβολή των γεννήσεων για αργότερα εξαιτίας των δυσμενών κοινωνικό οικονομικών συνθηκών από τις γενεές οι οποίες στα χρόνια της κρίσης θα βρεθούν στις ηλικίες 25- 35 (τις γυναίκες δηλαδή που γεννήθηκαν στις αρχές της δεκαετίες του’80 και μετέπειτα) πιθανότατα, θα οδηγήσει στην επιτάχυνση της τάσης μείωσης του αριθμού των παιδιών τους, εξαιτίας της συρρίκνωσης τόσο του διατιθέμενου αναπαραγωγικού τους «χρόνου» (του χρόνου δηλαδή που θα έχουν μπροστά τους για να κάνουν παιδιά) όσο και της βιολογικής τους ικανότητας σύλληψης (ικανότητας που μειώνεται ταχύτατα μετά τα 30 έτη). Αυτό πιθανότατα, συμπληρώνει, θα έχει ως αποτέλεσμα το ακόμη μεγαλύτερο «άνοιγμα» του εύρους μεταξύ του ορίου αναπαραγωγής (2,1 παιδιά/γυναίκα) και του αριθμού των παιδιών που θα φέρουν στον κόσμο οι γυναίκες που γεννηθήκαν μετά το 1980, υπενθυμίζοντας ταυτόχρονα ότι η γενεά του 1950 έφερε στον κόσμο 1,9 παιδιά/γυναίκα κατά μέσο όρο, η γενεά του ’65 1,7 παιδιά και αυτή του 1975 -εκτίμηση- μόλις 1,55).

Ταυτόχρονα, προσθέτει ο κ. Κοτζαμάνης, η τάση αύξησης της ατεκνίας (η αύξηση δηλαδή του ποσοστού των γυναικών που δεν θα κάνουν παιδί) στις γενεές που γεννήθηκαν μετά το 1965 συνεχίζεται ενώ η συρρίκνωση των πολύτεκνων οικογενειών που έχει ξεκινήσει εδώ και δεκαετίες δεν έχει ανακοπεί, και δεν πρόκειται να ανακοπεί: οι γεννήσεις του τέταρτου και άνω παιδιού που υπερέβαιναν το 13% του συνόλου των γεννήσεων στις αρχές της δεκαετίας του ’50, αποτελούν σήμερα μόλις το 3% και αναμένεται να σταθεροποιηθούν στο 2% στα μέσα της επόμενης δεκαετίας. Η κρίση του δημόσιου συστήματος υγείας και η μείωση των εισοδημάτων ευρύτατου τμήματος του ελληνικού πληθυσμού, αναφέρει ο κ. Κοτζαμάνης θα έχουν επίσης, πιθανότατα, επιπτώσεις και στην υγεία – μακροζωία του. Ειδικότερα, έχει ήδη επιβραδυνθεί (και σύντομα πιθανότατα θα ανακοπεί) η πρότερη μακροχρόνια τάση αύξησης του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση (ενώ πιθανότατα θα αυξηθούν την επόμενη δεκαετία και τα χρόνια ζωής σε κακή κατάσταση υγείας πριν από τον θάνατο του πληθυσμού μας).

Τι θα γίνει όμως στο άμεσο μέλλον;

Ο κ. Κοτζαμάμης αναφέρεται και σε κάποιες βεβαιότητες όσον αφορά τις μέλλουσες πληθυσμιακές μας εξελίξεις. Ειδικότερα, αναφέρει ότι το 2025

* ο πληθυσμός της Ελλάδας θα υπολείπεται πιθανότατα κατά 300-400 χιλιάδες περίπου αυτού του 2015,

* τα φυσικά (γεννήσεις- θάνατοι) ως και τα μεταναστευτικά ισοζύγια (είσοδοι- έξοδοι) την επόμενη δεκαετία θα είναι αρνητικά,

* η δημογραφική γήρανση -μη αναστρέψιμη τάση- θα συνεχισθεί καθώς το ποσοστό των άνω των 65 ετών το 2025 θα υπερβεί πιθανότατα το 22% του συνολικού πληθυσμού και οι άνω των 85 ετών θα αποτελούν σχεδόν το 15% της ομάδας των 65+ (υπενθυμίζεται ότι στις αρχές της δεκαετίας του 1950 οι 65+ αποτελούσαν μόλις το 6,7% του συνολικού πληθυσμού , οι δε 85+ μόλις το 0,4% αντίστοιχα) ενώ η μέση ηλικία θα ξεπεράσει τα 45έτη,

* το προσδόκιμο ζωής στη γέννηση (ο μέσος όρος ζωή μας δηλαδή) μετά από 10 χρόνια, στην ευνοϊκότερη των περιπτώσεων δεν θα μειωθεί σημαντικά ενώ η πιθανότητα να αυξηθούν τα χρόνια ζωής πριν τον θάνατο σε κακή κατάσταση υγείας είναι ισχυρή,

* η γονιμότητα των γενεών που γεννήθηκαν τη δεκαετία 1975-1990 θα συρρικνωθεί ακόμη περισσότερο (θα περιορισθεί πιθανότατα στα 1,4 παιδιά/γυναίκα)

και τέλος

* το ειδικό βάρος των αλλοδαπών δεν αναμένεται να μεταβληθεί σημαντικά το 2025 (γύρω από το 10% του συνολικού πληθυσμού), ενώ το ίδιο έτος ένας στους 7 νέους κάτω των 15 ετών θα έχει γεννηθεί από έναν τουλάχιστο αλλοδαπό γονέα.

Οι 11 χώρες που θα παρουσιάσουν δραματική μείωση του πληθυσμού τους

KOSMOSΟ πληθυσμός της Γης ανέρχεται σε 7,2 δισεκατομμύρια. Το 2100 υπολογίζεται ότι θα έχει αυξηθεί κατά 52%, ξεπερνώντας τα 11 δισεκατομμύρια. Σε πολλές χώρες αναμένεται τρομερή πληθυσμιακή έκρηξη, όπως στην Αφρική, παρά τις δυσκολίες διαβίωσης που παρουσιάζουν οι άνθρωποι εκεί. Ωστόσο, σύμφωνα με το τμήμα των Ηνωμένων Εθνών που ασχολείται με την Οικονομική και Κοινωνική Πολιτική και τον Ανθρώπινο Πληθυσμό, θα υπάρξουν και χώρες που θα παρουσιάσουν μείωση του πληθυσμού τους, ακόμη και ορισμένες που η μείωση θα κυμανθεί σε δραματικά επίπεδα.

Η Ελλάδα δεν περιλαμβάνεται στη λίστα των 11 χωρών που θα παρουσιάσουν τρομερά μεγάλη μείωση του πληθυσμού τους μέχρι το 2100. Το τμήμα των Ηνωμένων Εθνών που ασχολείται με το συγκεκριμένο ζήτημα, εντόπισε 48 χώρες που αναμένεται να συρρικνωθεί ο πληθυσμός τους μέχρι το 2050. Εντούτοις κάποιες από αυτές θα παρουσιάσουν ανάκαμψη και θα ισοσκελίσουν τις απώλειες μέχρι το 2100. Οι 11 χώρες που μοιάζουν να έχουν εγκλωβιστεί σε μία μη αναστρέψιμη κατάσταση, είναι οι εξής:

1)Η Μολδαβία, η οποία θα απολέσει το 54,4%
2)Η Βουλγαρία, με 52,4%
3)Η Βοσνία/Ερζεγοβίνη, με 49,6%
4)Η Ρουμανία, με 45,2%
5)Η Ουκρανία, με 41,1%
6)Η Σερβία, με 39,7%
7)Η Κροατία, με 38,3%
8)Η Λετονία, με 35,2%
9)Η Ιαπωνία, με 34,3%
10)Η Ουγγαρία, με 34%
11)Η Λιθουανία, με 30,1%

Το γεγονός ότι από τις 11 χώρες, οι 10 προέρχονται από την Ευρώπη, αναδεικνύει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η «Γηραιά Ήπειρος». Η οικονομική κρίση και η δυσκαμψία της ευρωπαϊκής ηγεσίας στην αντιμετώπιση των συνεπειών, έχει προκαλέσει ανυπέρβλητα προβλήματα στις πιο αδύναμες οικονομίες.

Οι λόγοι που θα συντείνουν στη δραματική μείωση των πληθυσμών στις συγκεκριμένες χώρες, αφορούν την υπογεννητικότητα λόγω οικονομικών δυσχερειών, τη μετανάστευση (επίσης για οικονομικούς λόγους). Επισημαίνεται ωστόσο, ότι τα παραπάνω στοιχεία είναι προβλέψεις και υπολογισμοί και δεν αποκλείεται οι εξελίξεις να παρουσιάσουν διαφορετική τροπή.πηγή:Πρώτο Θέμα

Ανησυχητικές διαστάσεις έχει λάβει η μείωση του πληθυσμού των μελισσών

melissesΕρώτηση για τις ανησυχητικές διαστάσεις που έχει λάβει η μείωση του πληθυσμού των μελισσών υπέβαλε ο Ευρωβουλευτής Κώστας Χρυσόγονος προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο Ευρωβουλευτής επεσήμανε τους κινδύνους που ενέχει η μείωση του αριθμού των μελισσών και κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει μέτρα για την αναχαίτιση του φαινομένου.

Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης:

Το 2009 η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων δημοσίευσε μελέτη στην οποία καταγραφόταν το φαινόμενο της μείωσης του αριθμού των μελισσών και προτείνονταν συγκεκριμένα μέτρα. Η μελέτη αυτή χρησιμοποιήθηκε για τη διαμόρφωση της Στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση της μείωσης του αριθμού των μελισσών το 2010, στην οποία περιλαμβανόταν μια σειρά δράσεων ώστε να καταπολεμηθεί το φαινόμενο. Εν τούτοις, παρά τις δράσεις που έχει αναλάβει η Ένωση το πρόβλημα της μείωσης των μελισσών χειροτερεύει με αποτέλεσμα να τίθεται σε κίνδυνο η παραγωγή των περισσότερων τροφίμων[3].
Ερωτάται η Επιτροπή:
1) Τι μέτρα προτίθεται να λάβει για να ανακόψει τη μείωση του πληθυσμού των μελισσών που παρατηρείται σε παγκόσμιο επίπεδο;
2) Σκοπεύει να επικαιροποιήσει τη Στρατηγική για την αντιμετώπιση της μείωσης του αριθμού των μελισσών του 2010 (COM(2010) 714 final);
3) Τι κίνητρα και τι εργαλεία βοήθειας παρέχονται στους εκτροφείς μελισσών ώστε να προωθηθεί η εκτροφή τους και συνακόλουθα να αυξηθεί ο αριθμός τους;